# Bọ biển

Nguồn: https://thuyhaisan.com.vn/loai/bo-bien/ · Cập nhật: 2026-11-15 · ThuyHaiSan.VN, 418 Phạm Văn Đồng, Phường Đông Ngạc, Hà Nội, điện thoại 0339.247.689

> Bọ biển là tên ở Việt Nam của các loài giáp xác chân đều khổng lồ giống *Bathynomus*, họ Cirolanidae [2]. Theo một nghiên cứu công bố trên tạp chí ZooKeys năm 2025, phần lớn bọ biển bán ở Việt Nam là *Bathynomus jamesi* Kou, Chen & Li, 2017; một số mẫu mua ở Quy Nhơn là loài mới *Bathynomus vaderi* [1][2][4]. Bọ biển được tàu lưới kéo đánh bắt ở vùng nước sâu Biển Đông và đưa về bờ còn sống trong thùng đá [2].

## Thông tin nhanh

| Mục | Nội dung |
|---|---|
| Tên tiếng Việt | Bọ biển |
| Tên gọi khác, tên vùng miền | sea bug (cách gọi trong bài báo khoa học) |
| Tên tiếng Anh | giant isopod (supergiant isopod) |
| Tên khoa học | *Bathynomus jamesi* Kou, Chen & Li, 2017 [1] |
| Phạm vi của trang | Giống *Bathynomus*. Phần lớn mẫu bọ biển mà nhóm nghiên cứu mua ở Việt Nam là *B. jamesi*; một số là loài mới *B. vaderi* [2][4]. |
| Phân loại | Lớp Malacostraca › Bộ Isopoda › Họ Cirolanidae [1] |
| Nhóm hàng | Sứa, ruốc và hải sản khác |
| Mùa vụ | chưa xác minh |
| Mã WoRMS (AphiaID) | 1059800 |

## Đặc điểm và nơi sống

- Giáp xác biển sâu, cùng lớp Malacostraca với tôm, cua nhưng thuộc bộ Chân đều (Isopoda) [1].
- Trước loài mới, Biển Đông đã ghi nhận bốn loài *Bathynomus*: *B. affinis*, *B. decemspinosus*, *B. doederleini* và *B. jamesi* [2].
- *B. jamesi*: hai con đực lớn nhất nhóm nghiên cứu thấy dài 415 mm và 410 mm, mỗi con nặng hơn 2,6 kg [2].
- *B. vaderi*: dài tới 32,5 cm, nặng hơn 1 kg; mẫu thu ngoài khơi Quy Nhơn khoảng 50 hải lý, độ sâu không rõ [2][5].

## Ở Việt Nam: vùng nuôi, vùng khai thác

Theo nhóm tác giả bài ZooKeys, bọ biển được đánh bắt làm thực phẩm ở Việt Nam từ khoảng năm 2017, được so sánh với tôm hùm về chất thịt. Nhu cầu tăng khiến việc đánh bắt tăng; bọ biển được bán sống trong thùng đá ở quán nhỏ hoặc bể nước lạnh ở nhà hàng lớn. Mẫu nghiên cứu được mua ở nhà hàng và ngư dân tại Quy Nhơn, Đà Nẵng và Hà Nội [2]. Phụ lục loài thủy sản kèm Nghị định 37/2024/NĐ-CP (đã bị Nghị định 41/2026/NĐ-CP thay thế) không có mục bọ biển hay giống *Bathynomus* [6].

## Mùa vụ

Chưa xác minh. Trang này không ghi mùa vụ theo lời truyền miệng; sẽ bổ sung khi có nguồn từ cơ quan thuỷ sản hoặc nghiên cứu công bố.

## Cách chọn tươi

- Hải sản tươi có mùi nhẹ, không tanh nồng, không chua, không khai (hướng dẫn chung của FDA cho hải sản tươi) [3].
- Bọ biển thường được bán sống, giữ trong thùng đá hoặc bể nước lạnh [2]. Như các loại giáp xác khác, nên chọn con còn cử động chân [3].

## Cách bảo quản

- Dùng trong 2 ngày thì để ngăn mát từ 4°C trở xuống; để lâu hơn thì bọc kín, cấp đông [3].
- Rã đông trong ngăn mát qua đêm; cần nhanh thì cho vào túi kín rồi ngâm nước lạnh [3].
- Không để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ; trời nóng trên 32°C thì không quá 1 giờ [3].

## Cách chế biến

Các cách chế biến phổ biến: hấp, nướng, nấu lẩu. Nấu chín kỹ; phần lớn hải sản nấu tới nhiệt độ tâm 63°C [3] Cửa hàng sơ chế miễn phí và nhận chế biến mang về theo yêu cầu.

## Mua bọ biển tại ThuyHaiSan.VN (Hà Nội)

Cửa hàng nhập bọ biển theo đơn và theo ngày khi có hàng; loài của từng con chưa giám định. Giá thay đổi theo ngày: [xem giá niêm yết tại gian hàng](https://thuyhaisan.vn/c/hai-san-tuoi-6280f1) hoặc gọi 0339.247.689. Địa chỉ: 418 Phạm Văn Đồng, Phường Đông Ngạc, Hà Nội; mở cửa 8h–13h và 14h30–20h30. Xem [cách đặt hàng và giao hàng](/cua-hang/).

## Câu hỏi thường gặp

### Bọ biển là con gì?

Là giáp xác chân đều khổng lồ giống *Bathynomus*, sống ở biển sâu. Phần lớn bọ biển bán ở Việt Nam mà các nhà khoa học kiểm tra là *Bathynomus jamesi*.

### Bọ biển có phải loài mới phát hiện ở Việt Nam không?

Một phần. Tháng 1/2025, tạp chí ZooKeys công bố loài mới *Bathynomus vaderi* từ mẫu mua ở Quy Nhơn. Còn phần lớn bọ biển bán ở Việt Nam là loài đã biết *B. jamesi*.

### Bọ biển to cỡ nào?

*B. jamesi* có con đực dài tới khoảng 41 cm, nặng hơn 2,6 kg; *B. vaderi* dài tới 32,5 cm, nặng hơn 1 kg (theo bài ZooKeys 2025).

### Mua bọ biển ở Hà Nội giá bao nhiêu?

Giá thay đổi theo ngày và theo cỡ. Giá niêm yết tại website thuyhaisan.vn; cần hỏi nhanh thì gọi 0339.247.689.

## Chưa xác minh

- Loài của từng con bọ biển bán tại cửa hàng (*B. jamesi* hay *B. vaderi*): chưa giám định.
- Độ sâu sống, vùng đánh bắt cụ thể: bài báo khoa học chỉ ghi "vùng nước sâu Biển Đông".
- Nghị định 41/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 25/01/2026 và thay thế Nghị định 37/2024/NĐ-CP [7]. Tên trong phụ lục Nghị định 37 được giữ để đối chiếu lịch sử; danh mục tên loài hiện hành và loài của mặt hàng cụ thể cần được xác minh riêng.

## Nguồn dẫn

1. [WoRMS (World Register of Marine Species) – Bathynomus jamesi Kou, Chen & Li, 2017, AphiaID 1059800](https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=1059800)
2. [ZooKeys 1223: 289–310 (Ng, Sidabalok & Nguyen, 2025) – Bathynomus jamesi](https://zookeys.pensoft.net/article/139335/)
3. [FDA (Hoa Kỳ) – Selecting and Serving Fresh and Frozen Seafood Safely](https://www.fda.gov/food/buy-store-serve-safe-food/selecting-and-serving-fresh-and-frozen-seafood-safely)
4. [WoRMS – Bathynomus vaderi Ng, Sidabalok & Nguyen, 2025, AphiaID 1791043](https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=1791043)
5. [Báo Thanh Hoá (15/01/2025) – Bọ biển khổng lồ ở Việt Nam được công nhận là loài mới](https://baothanhhoa.vn/bo-bien-khong-lo-o-viet-nam-duoc-cong-nhan-la-loai-moi-236948.htm)
6. [Phụ lục loài thủy sản kèm Nghị định 37/2024/NĐ-CP (bản PDF lưu trữ trên cổng dữ liệu TP Cần Thơ; Nghị định 37 đã bị Nghị định 41/2026 thay thế)](https://data.cantho.gov.vn/dataset/1769/resource/42facac1-dfe2-44b2-a621-81b933ce6320/download/pl-1.-danh-muc-loai-thuy-san-duoc-phep-kinh-doanh-tai-viet-nam-1.pdf)
7. [Nghị định 41/2026/NĐ-CP – văn bản chính thức trên Cổng Chính phủ (hiệu lực 25/01/2026; thay thế Nghị định 37/2024/NĐ-CP)](https://datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2026/01/41-ndcp.signed.pdf)

Ngày truy cập các nguồn: 15/11/2026. Phát hiện chỗ sai, xin báo qua thuyhaisancs1@gmail.com.
